Türkiye’de ithalat yapmayı düşünen ithalatçıların ithalat kararını vermeden önce aşağıda belirtilen hususları dikkate alması gerekmektedir.

Pazar Analizi

 

Ticaret İçin İthalat: İthal eşyasının iç piyasa ticaretinde hedef müşterilerin istek ve gereksinimlerinin bilinmesine ihtiyaç vardır. İthal edilmesi düşünülen malın iç pazarda satılabilirlik analizi ve fizibilitesini yapmak önem taşımaktadır.

 

  • Rakip Mallar: Rakip malların pazardaki yeri, kalitesi, dağıtım kanalları, tanıtım faaliyetleri, fiyatı, ambalajı, müşteri hizmetleri ve benzeri bilgiler gözlemlenmelidir.
  • Mevcut Alıcılar, Rakipler: Mevcut alıcılar hakkındaki bilgiler (miktar ve sıklık açısından satın alma şekilleri) ile rakipler hakkındaki bilgiler (rakiplerin kim oldukları, nerede oldukları, malı kimlere sattıkları, müşterilerinin özellikleri, satın alma şekilleri, strateji ve amaçları ve benzeri) malın piyasada pazarlanması açısından önemlidir.
  • Maliyet: Öncelikle ithal eşyasının yurda girişi konusunda ortaya çıkacak maliyetin iyi hesaplanması gerekmektedir.Mal bedelinin yanı sıra, ödenmesi gerekebilecek vergiler (gümrük vergisi, katma değer vergisi, özel tüketim vergisi, toplu konut fonu), varsa ek mali yükümlülükler, nakliye, sigorta, gümrük komisyon masrafları net olarak ortaya konmalı ve ürünün maliyeti ona göre belirlenmelidir.

 

İşletmelerin Kendi İhtiyaçları İçin İthalat: Üretimde kullanılacak girdi ithalatı yapılması halinde; ihtiyacın net olarak belirlenmesi, kaliteli ürünün düşük maliyetle ithali tercih edilmelidir.

Satıcı Firmalara Ulaşma

 

  • Fuar, Sergi, Yüz Yüze Görüşme: Fuarlar, birebir ilişki ile satıcı firma bulmanın en kolay ve en verimli yollarından biridir. Bu nedenle yurt dışında düzenlenen fuar, sergi ve benzeri organizasyonları ziyaret etmek ve ihracatçılarla temas kurmak, pazar araştırması yapmak ürün tedariki için önem taşımaktadır.
  • Çevre: İthalatta çevre çok önemlidir. Gerek malın ihracatçısının bulunmasında gerekse ithal edilen ürünün ticaretinde edinilmiş geniş bir çevrenin çok büyük faydaları vardır.
  • İnternet: Günümüzde uluslararası ticaret işlemlerinde çok yaygın olarak kullanılmakta olup, yurt dışındaki satıcılara kolay ve hızlı bir şekilde ulaşım sağlanabilmektedir.
  • Diğer yollar:
    1. Türkiye’de bayisi, distribütörü ya da satış temsilciliği olan firmalar ile bağlantı kurulması,
    2. Diğer ithalatçı firmalardan tedarikçi firma bilgilerinin alınması,
    3. Türkiye’ye ihracat yapmak isteyen firmaların bilgilerinin ticaret odalarından ya da yurt dışı Ticaret Müşavirliklerinden alınarak bağlantı kurulması,
    4. Yurt içinde satılan ithal ürünlerin kutu ve ambalaj bilgilerinden hareketle imalatçı firmaya ulaşılması ve ithalat kararının verilmesi mümkündür.

İthal Eşyasının Belirlenmesi

 

İthal eşyasının ismi ve Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon (G.T.İ.P) numarası ithalattan önce ithalatçı firma tarafından eldeki tüm bilgi ve belgeler (katalog, teknik içerik, numune gibi) ışığında belirlenmelidir. Bu işlemler için bir gümrük müşavirinden destek alınabileceği gibi Ekonomi Bakanlığı (www.ekonomi.gov.tr), Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (www.gtb.gov.tr) web sayfalarından bilgi alınması da mümkündür.

 

  • İthal Eşyasının İsminin Belirlenmesi: İthal edilecek eşyanın isminin; ayırıcı özellikleri, teknik farklılıkları, içeriği dikkate alınarak doğru olarak belirlenmesi çok önemlidir. Eşya isminin doğru olarak belirlenmesi eşyaya ait gümrük tarife pozisyonunun doğru belirlenmesini sağlayacak olup, ithalatın tüm aşamalarını olumlu olarak etkileyecektir.
  • İthal Eşyasının Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon (G.T.İ.P) Numarasının Belirlenmesi: Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon (G.T.İ.P) numarası; ithal eşyasının gümrüklenmesi aşamasındaki ödenecek mali boyutun (gümrük vergisi, KDV, ÖTV, Toplu Konut Fonu, antidamping vergileri ve benzeri) ve gerekli dokümanların belirlenmesinin yanı sıra, eşyanın tabi olduğu, gözetim, kota , tarife kontenjanı ve benzeri hususlarında bilgi edinilmesi açısından en önemli rolü oynamaktadır.

İthal Eşyasına İlişkin Yasaklar, Kontroller ve İzinler

 

İthal eşyasının yurda girişi konusunda yasak, izin, kota, ihtisas gümrüğü uygulaması v.b kısıtlamalar ile tabi olduğu standartlar, garanti belgesi , gözetim belgesi ,kontrol belgesi, sağlık sertifikası, analiz raporu, CE belgesi gibi belgelerin talep edilip edilmediğini araştırmak, varsa bu çerçevede ön hazırlık yapmak çok önemlidir. Bu bilgilere Ekonomi Bakanlığı (www.ekonomi.gov.tr), Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (www.gtb.gov.tr) ve İstanbul Ticaret Odası (www.ito.org.tr) web sayfalarından ulaşılması mümkündür.

ithalattan Önce İthal Edilecek Eşyaya İlişkin Mevzuatın Son Durumunun Tekrar Kontrol Edilmesi

 

Dış ticaret mevzuatı sık sık değişikliklere uğramaktadır. Bundan dolayı, ithal faaliyetine girişmeden önce eşya daha önce ithal edilmiş olsa bile mutlaka mevzuatın tekrar gözden geçirilmesinde yarar bulunmaktadır.

 

Özellikle, her sene yıl sonu ile takip eden yıl başında dış ticaret mevzuatında çok önemli değişiklikler meydana gelmekte, ithalat ve standardizasyon tebliğleri başta olmak üzere mevzuatın önemli bir bölümü değiştirilmekte, gümrük vergisi oranlarında değişiklik yapılabilmektedir. Bundan dolayı, özellikle yıl sonu işlemlerinde mevzuatın daha sıkı takip edilmesi büyük önem taşımaktadır.

İthal Edilecek Ürüne Uygulanan Gümrük Vergisinin Öğrenilmesi

 

İthalatta uygulanacak gümrük vergisi oranları hakkında ülkeler bazında Ekonomi Bakanlığı’nın web sayfasından (www.ekonomi.gov.tr ) bilgi almak mümkündür. Bununla birlikte, gümrük vergisi oranı değişmiş olabileceğinden G.T.İ.P numarası bazında, ithal ülkesi de belirtilmek suretiyle Ticaret ve / veya Sanayi Odaları’ndan, gümrük müşavirlik firmalarından ya da abonelik usulüyle çalışan elektronik ortamda güncellenmiş mevzuata yer veren internet portallarından bilgi almak mümkündür.

Nakliye

 

Her ulaşım yolunun avantaj ve dezavantajları vardır. İthal eşyasının nakliyesinde hangi yolun seçileceği; ürüne, ithalatçının ihtiyaçlarına, ihracatçının bulunduğu ülkenin güzergahına bağlıdır. Fiyat, son teslim tarihi, ürüne ilişkin özel koşullar, taşımaya ilişkin akılda tutulması gereken hususlardır.

Ambalaj ve Etiketleme

 

Ambalaj; ithal eşyasının üreticiden tüketiciye kadar uzanan dağıtım zincirinde güvenli ulaşımın sağlanabilmesi yönünden önemli bir unsurdur. Eşyanın korunmasını, barınmasını, sunumunu ve tanıtımını sağlayacak olan ambalajın, eşyanın tüm yaşam süresi boyunca ekonomik ve çevreye duyarlı olması gerekmektedir. Eşya ambalajlanırken, ürüne has özellikler ve ihtiyaçlar unutulmamalıdır. Ayrıca rakip ürünlerin ambalajları da eşyanın ambalaj seçimini etkileyen unsurlar arasında yer almaktadır. Ambalaj üzerindeki bütün bilgiler açık-seçik, suya dayanıklı bir mürekkeple yer almalıdır.

Karşılıklı Görüşme

 

Potansiyel satıcı ile bağlantı kurulduktan sonra aşağıda belirtilen konularda ithalatçı ile ihracatçı karşılıklı olarak görüşmelidirler.

 

  • İthalatı yapılacak ürünün ismi, çeşidi, kalitesi,
  • İstenilen özellikte numune yaptırılıp yaptırılmayacağı,
  • Ambalaj çeşidi,
  • Ürün için satıcının istediği fiyat ve fiyatın geçerliliği,
  • İthalat miktarı ve bunun fiyata etkisi,
  • Ödeme şekli ve verilecek banka garantileri,
  • Avans ödemesi yapılıp yapılmayacağı,
  • İthal edilecek malların teslim şekli ve yükleme zamanları,
  • Nakliyesi,
  • İthalatı yapılacak ürünlerin mevzuatımız gereği istenen belgeleri,
  • Ürünlerin satış sonrası garantileri, sağlanacak yedek parçalar ve servis eğitimleri.

Satış Sözleşmesi

 

Zorunlu olmamakla birlikte sipariş öncesi ithalata konu eşyanın ticaretinde oluşabilecek tüm risklere karşı mal hareketi veya para hareketi hususlarını içeren bir satış sözleşmesinin oluşturulması yararlıdır.

İthalat Bedellerinin Ödenmesi

 

Dış ticarette ticari faaliyet konusu eşya ile eşyaya ilişkin bedellerin taraflar arasındaki karşılıklı hareketini düzenleyebilmek amacıyla peşin ödeme, mal mukabili, vesaik mukabili, akreditif, kabul kredili gibi çeşitli ödeme şekilleri söz konusudur.

 

Söz konusu ödeme şekilleri sağladıkları güvence açısından farklılıklar göstermektedir. Bazı ödeme şekilleri sadece alıcıya satıcı karşısında ya da satıcıya alıcı karşısında güvence sağlamaktadır.

 

İthalatçıların ihracatçılarca da kabul edilen ve kendilerine en uygun gelen ödeme şeklini belirlemeleri oldukça önemlidir.

İthalatçı Sıfatı

 

Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca vergi numarası verilen her gerçek ve tüzel kişi ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklıkları ithalat yapabilirler.

İthalatta Gümrük Denetimi

 

İthalatın devletin vergi gelirleri açısından çok önemli olmasından dolayı gümrükteki ithal işlemlerinin çok sıkı denetlendiği, ithalatın yerli üretime olabilecek olumsuz etkisi nedeniyle ithalatta tarifeli ya da tarife dışı birtakım engeller olabileceği hususları ithalatçılarca gözardı edilmemelidir.

Gümrük İdaresine Kimler Beyanda Bulunabilir?

 

Eşyanın serbest dolaşıma giriş işlemleri eşyanın sahipleri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilir ve sonuçlandırılır. Uygulamada gümrük işlemleri için genelde gümrük müşavirlik firmalarının hizmetinden yararlanılmaktadır.

İthal Eşyasının Kıymetinin Doğru Beyan Edilmesi

 

Türkiye’ye ithal edilebilecek eşyanın büyük çoğunluğu kıymeti üzerinden vergiye tabidir. Bu sebeple, kıymet ihtilaflarının önüne geçilebilmesi, kıymet farklılığı nedeniyle uygulanacak para cezalarından kaçınabilmek açısından ithal eşyasının kıymetinin doğru beyan edilmesi oldukça önemlidir. Yurt dışından çok düşük fiyata bulunan bir ürünün gümrükte emsal mallara göre düşük fiyat arzetmesinden dolayı kıymet araştırmasına ve aynı zamanda gözetim, izleme belgesi v.b uygulamalara tabi tutulması söz konusu olabilir.

İthal Eşyasının Menşeinin Doğru Bildirilmesi

 

Tercihli tarife uygulamalarının ve ticaret politikası önlemlerinin büyük bir kısmı eşyanın menşeine bağlıdır. Bundan dolayı eşyanın menşeinin doğru beyan edilmesi gerekir.

Sahte Menşeili Eşya

 

İthal edilecek eşya üzerinde ya da iç / dış ambalajında üretildiği ülkeden başka bir ülkede üretildiğini gösterir veya böyle bir izlenim doğuran isim ya da simgeler taşıyor ise söz konusu eşya sahte menşeli eşya olduğundan ithaline izin verilmez.

 

Türk menşeli eşyada kullanılmak üzere ve bunların başka ülke menşeli olduğunu gösterecek veya böyle bir izlenim uyandıracak nitelikte, üzerleri yabancı dilde yazılı veya basılı her türlü boş zarf, şerit, etiket, damga ve benzeri eşyanın da ithaline izin verilmemektedir.

Gümrükleme İşlemlerinde Doğru Belgelerin Eksiksiz Olarak Temin Edilmesinin Önemi

 

İthalatta gümrük işlemleri önemsenmelidir. Gümrük aşamasında belge bazında eksiklikler çıktığı takdirde mallar gümrükte beklendiğinden daha uzun süre kalabilir ve demuraj, ardiye ya da mahrece iade (eşyanın geldiği ülkeye geri gönderilmesi) masrafları gibi ek maliyetler ortaya çıkabilir. Gümrükleme işlemleri ve ithalatın finansmanı hususlarına gereken önem verilmelidir.

İzin Belgelerinin Temin Edilmesi

 

İthalat yapmak isteyen kişilerin, ilgili mevzuat çerçevesinde almaları gereken belgelerle birlikte doğrudan gümrük idarelerine başvurmaları gerekir.

 

Bu konuda, Ekonomi Bakanlığı’nın web sayfası firmalar açısından oldukça yararlı olup, söz konusu sayfada güncel olarak bütün ithalat ve standardizasyon tebliğlerine yer verilmektedir.

 

Bazı ürünlerin ithalatında ürünün niteliği itibariyle ilgili kurum ve kuruluşlardan yukarıda belirtilen tebliğler çerçevesinde bazı belgelerin alınması ya da onaylatılması gerekir.

 

  • TSE’den Uygunluk Belgesi,
  • Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı’ndan Kontrol Belgesi,
  • Bilim, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca onaylanacak garanti belgesi,
  • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan Kontrol Belgesi / Uygunluk Belgesi / Kimyasal Madde İthalat Belgesi,
  • Ekonomi Bakanlığı’ndan İthalat İzleme Belgesi / Gözetim Belgesi,
  • Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan Uygunluk Belgesi.

 

gibi çeşitli kurumlardan birtakım belgelerin ithalattan evvel temin edilerek giriş gümrük müdürlüğüne sunulması zorunludur. Aksi takdirde ithalata izin verilmez.

Tebliğlerde Belirtilen İthalat İçin Gerekli Belgelerden Muafiyet İmkanları

 

İthal işlemlerinde çeşitli kurumlardan alınması gereken belgeler konusunda ilgili tebliğlerin incelenmesi çok önemlidir. Zira, ilgili tebliğlerde, ithalatçı firmalara, istenilen belgenin temini konusunda tebliğlerde belirtilen koşulların sağlanması kaydıyla birçok muafiyetler tanınmıştır.

Garanti Belgesi’nden Muafiyet

 

Garanti belgesi ile satılmak zorunda olan bir malın ithalatının yalnızca bir gerçek veya tüzel kişiliğin siparişi üzerine, özel olarak gerçekleştirilmesi durumunda; satıcı ile tüketici arasında satış sonrası hizmetlerini de kapsayacak şekilde ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun yazılı bir sözleşmenin bulunması kaydıyla ve ayrıca kendi ihtiyacında kullanılmak üzere yapılacak ithalatlarda, garanti belgesi düzenleme zorunluluğu yoktur.

 

Muafiyetten yararlanmak için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İl Müdürlüklerine başvurmak gerekir.

Gümrük İdaresine Sunulması Muhtemel Belgeler

 

  • Orjinal fatura,
  • İthal eşyasına ait kıymet bildirim formu,
  • Menşe şahadetnamesi,
  • EUR.1 Dolaşım Sertifikası (Serbest Ticaret Anlaşmaları kapsamı eşya ile AKÇT ürünleri, AB menşeli tarım ürünleri ithalatında),
  • A.TR Dolaşım Belgesi (Gümrük Birliği Anlaşması kapsamı sanayi ve işlenmiş tarım ürünlerinin ithalatında),
  • Çeki listesi,
  • Konşimento veya yük senedi,
  • Navlun faturası ve / veya sigorta poliçesi,
  • İşlenmiş tarım ürünleri beyan formu / analiz sonuç raporu,
  • Uygunluk belgesi,
  • Uygunluk yazısı,
  • Onay belgesi,
  • Garanti belgesi,
  • İzin yazısı / izin belgesi,
  • Fon alındı makbuzu (vadeli akreditif, mal mukabili ve kabul kredili ödeme şekillerine göre ithal edilen eşya için Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu kesintisini yapan banka veya özel finans kurumunca düzenlenmiş makbuz),
  • İthal lisansı,
  • Gözetim belgesi.

 

İthalatta gerekli olacak belgeler, özetle eşyanın cins, nev’i ve niteliğine, ticaretin yapıldığı ülke veya ülke grubuna, anlaşmalara, ithalat bedelinin ödeme şekline, menşeine, eşyanın ticaretine ilişkin özel hükümlerle belirlenmiş önlemlere, ilgili kurumlarca belirlenmiş özel düzenlemelere tabi olup olmadığına bağlıdır. Malların gümrüklenmesinin yapılabilmesi için dokümanlar ve malların birbiri ile uyumlu olması gerekir.

 

Belgeler konusunda firmaların gümrük müşavirlerine danışmaları önerilmektedir.

Satın Alınan Eşyanın Ülkeye Geldikten Sonra Evsafına Uygun Olup Olmadığının, Sağlamlığının Kontrolünün Yapılması

 

İthal edilecek eşyanın sahipleri veya onların yerine harekete yetkili olanlar, beyanlarını doğru yapabilmek ve yanlış beyandan kaynaklanabilecek cezalarla karşılaşmamak için, gümrük idaresinden yazılı izin almak şartıyla geçici depolama yerine gelmiş eşyasını, geçici depolama yeri ve gümrük memurlarının gözetimi altında tartıp muayene edebilecekleri gibi, ticari mahiyette olmamak şartıyla numune alabilir ve ekspertiz incelemesi yaptırabilirler.

 

Eşyanın siparişe uygun olmaması durumunda iade olanağı vardır. Ancak, yapılacak işlemler sonucunda birtakım masraflar oluşacak bunların ödenmesi sorun olabilecektir. Bu tür masrafların hangi tarafa ait olacağı gibi konuları da içeren bir sözleşmenin ithalattan önce yapılması yararlı olacaktır.

 

İhraç ülkesinde yükleme aşamasında kalite kontrol işlemi yaptırılması maliyetleri azaltabilir. Bu yola gidilmesi durumunda uluslararası faaliyet gösteren bir gözetim firmasından hizmet alınabilir.Gözetim firmalarının listesine www.dtm.gov.tr adresinden ulaşılabilir.

İlave Maliyetler

 

İlave maliyetler;

 

  • Nakliye,
  • Sigorta,
  • Gümrükleme masrafları,
  • Banka masrafları,
  • Yurt içi nakliye masrafları,
  • Ödeme yöntemine bağlı olarak fon masrafı,
  • Ürün için gerekebilecek belgelendirme masrafları,…

 

olarak sayılabilir.

 

Saygılarımızla,

Gumrukleme.com.tr Ailesi…

Kaynak: İstanbul Ticaret Odası

Güncelleme: 22 Mayıs 2014